In de media

Een reflectie op het coalitieakkoord van D66, CDA en VVD.

Veel aandacht gaat in het coalitieakkoord van D66, CDA en VVD uit naar woningbouw. “Bouwen aan een beter Nederland” is zelfs de ondertitel. Maar gaat het leiden tot meer betaalbare woningen? Daar lijkt het niet op.

De dertig nieuwe woningbouwlocaties, steviger ruimtelijke ordening en het versnellen van procedures, gaat helpen. Maar het pakket aan maatregelen zal de betaalbare woningvoorraad niet vergroten. Er is veel meer nodig.

Wat niet helpt, het tekort aan betaalbare woningen te verminderen:

• beperken van de opkoopbescherming en versoepelen van de Wet betaalbare huur, zal de huren (vrije sector) weer fors laten oplopen
• subsidies inzetten voor het realiseren van koopwoningen in plaats van voor sociale huur en middenhuur, leidt tot duurdere nieuwbouw
• de doelstelling om (gereguleerde) middenhuur te bouwen lijkt te worden afgezwakt, geen goed nieuws voor middeninkomens
• de hypotheelrenteaftrek in stand houden ontneemt een mogelijkheid om in plaats van in de meest vermogenden (en duurste woningen), juist meer geld te steken in betaalbare woningbouw.
• extra investeringen in woningbouw komen er de eerste jaren niet, pas vanaf 2029 komen er extra middelen vrij. Dat is daarmee voor de woningen van ver na 2030.
• het versoepelen van verkoopmogelijkheden voor sociale huur, zal de sociale voorraad verder doen afnemen. Grote kans dat het saldo van nieuwbouw, sloop en verkoop dan negatief blijft. Terwijl alleen met netto groei van het aantal sociale huurwoningen de wachttijden verminderd worden.
• er komt extra geld voor woningcorporaties, maar het schrappen van de winstebelasting zou veel meer kunnen opleveren. Nodig om het grote tekort aan sociale huur in te lopen.

Wat wel bijdraagt:

• inzet op gedeelde woonvormen, splitsen en woningdelen. Daar zijn de meeste woningen mee vrij te spelen: voor starters, ouderen en aandachtsgroepen
• meer actief grondbeleid, daarmee is ook de betaalbaarheid af te dwingen
• als onderwijsinstellingen en werkgevers daadwerkelijk gaan bijdragen aan huizen voor internationale studenten en arbeidsmigranten, helpt dat de woningnood niet verder te laten oplopen.
• sneller komen tot fabriekswoningen en flexoplossingen (lukte de afgelopen jaren maar beperkt)

Wat wel?

De uitgestoken hand om samen te werken met oppositiepartijen en maatschappelijk middenveld, geeft ruimte voor aanpassing. Aedes en Woonbond zijn kritisch op de woonplannen, dat is begrijpelijk. Er zijn steviger normen voor betaalbaarheid nodig zodat er wel meer middenhuur en sociale huur komt dan nu het geval. Dan moeten maatregelen om de huurprijzen te reguleren en tegen het opkopen van woningen (om duur door te verhuren) niet worden versoepeld. Dan is simpelweg meer financiële armslag nodig – subsidies voor betaalbare woningbouw en ter versterking van de financiele positie van woningcorporaties – om die nieuwe betaalbare woningen te realiseren.

Als we willen dat het grote tekort aan betaalbare huizen wordt verminderd, moet het beter dan de afgelopen jaren. Zowel voor regulier woningzoekenden (starters, ouderen), als om het groeiend aandeel aandachtsgroepen (van arbeidsmigranten tot statushouders, van dak- en thuislozen tot mensen die met begeleiding wonen) een plek te kunnen bieden.

Aan de slag dus: met aangescherpte plannen en hogere ambities.

Eind maart trad Martijn af als wethouder. Op 27 mei jl. nam hij afscheid en kreeg hij uit handen van burgemeester Jan van Zanen de gouden Vroedschapspenning uitgereikt. Van Zanen en collega Robert van Asten spraken mooie woorden over de afgelopen 11 jaar: 5,5 jaar als fractievoorzitter en aansluitend als wethouder volkshuisvesting , welzijn, wijken en Den Haag Zuidwest. Je leest de speeches hier onder.

Deze week presenteerde Martijn een nieuwe leegstandsaanpak. Elke leegstaande woning is er een te veel, is het devies. De maatregelen hebben onder mee betrekking op het invoeren van een Leegstandsverordening naar Utrechts/ Amsterdamsmodel, het beter inzichtelijk maken van leegstand en het steviger aanpakken van partijen die woningen stelselmatig leeg laten staan. Martijn sprak erover met het Algemeen Dagblad. 👇🏼

We zullen de verslaving aan goedkope arbeid moeten verminderen. Minder uitbuitingseconomie dus, (waarvan lusten voor enkeling en lasten voor samenleving zijn) en een verplichting op goede huisvesting van migranten vóórdat bedrijven vestigen of uitbreiden. Martijn sprak er over met Binnenlands Bestuur👇

https://www.binnenlandsbestuur.nl/ruimte-en-milieu/aanpak-arbeidsmigratie-verdeelt-gemeenten-zuid-holland

Woensdag lanceerde Martijn de Haagse Woonvisie 2040, met als inzet: de stad in balans. Want Den Haag kent een groot tekort aan betaalbare huizen voor midden- en lage inkomens, de kwaliteit van onze woningen is te vaak ondermaats. Er is dus werk aan de winkel om huizen op te knappen die slecht onderhouden of nog niet verduurzaamd zijn; en om iedereen een plek te kunnen bieden.

De ambities zijn hoog. Een aantal van de plannen om de woningnood aan te pakken en wijken leefbaarder te krijgen:
✅ 4000 huizen per jaar bouwen, waarvan 30 procent sociaal, 25 procent middenhuur en 25 procent betaalbare koop
✅ 50 procent sociale huur in dure wijken, om de tweedeling tegen te gaan
✅ het beter benutten van bestaande woningen en huizen toevoegen waar het kan: via splitsen, optoppen, kamerbewoning en verdichten in wijken waar de leefbaarheid dit toestaat.
✅ programma stadsrenovatie voor wijken met veel slechte particuliere woningvoorraad. Invoering van de Haagse basiskwaliteit: elke woning 2040 goed onderhouden, gezond en veilig.
✅ handhaving op misstanden, slecht verhuurderschap en overbewoning, stevig optreden tegen te hoge huren (met de Wet betaalbare huur)
✅ de woningzoekende krijgt een grotere stem in de ruimtelijke besluiten die we nemen.

Hier lees je de Woonvisie. Woon je in Den Haag? Laat dan vooral ook horen wat je ervan vindt! 👇🏻

De Woonvisie in de media:

Meer woningen bijbouwen en ‘segregatie tegengaan’: Den Haag wil wooncrisis beteugelen –> Den HaagFM

Meer sociale woningen in dure wijken: ‘Tweedeling in de stad verminderen’ –> OmroepWest

Opsplitsen jarenlang taboe in Den Haag maar door de woningnood nu weer erg aantrekkelijk –> Algemeen Dagblad

‘Ik ben blij dat De Mussen de afgelopen tijd maatregelen heeft genomen om kosten en uitgaven in evenwicht te brengen en de organisatie op orde te krijgen’, zegt hij. ‘Een faillissement is daarmee afgewend. Mooi dat het oudste buurthuis van Den Haag zich daardoor nu weer volledig kan richten op de kinderen, de jeugd en de volwassenen van de wijk.’, aldus Martijn in een interview met OmroepWest.

Lees hier het volledige bericht.

Eind november kondigde Martijn aan dat het college van plan was het voormalig Rode Kruisziekenhuis aan de Sportlaan te willen verwerven. De Haagse gemeenteraad stemde op 20 december in met het voorstel.

Namens het college zet Martijn op ontwikkelingen op de korte termijn – het voortzetten van de permanente winteropvang voor dak- en thuisloze mensen en het opvangen van aandachtsgroepen zoals vluchtelingen, mensen met een zorgverleden en spoedzoekers. In samenspraak met de buurt en de stad wordt de komende tijd ook een plan voor de middellange termijn gemaakt. Uitgangspunt is daarbij betaalbare woningbouw (met een stevig sociaal programma), woningen voor senioren en een aandeel voorzieningen, passend bij de behoeften van de nieuwe bewoners en de behoeften uit de wijk.

OmroepWest berichtte erover het voornemen tot aankoop, je leest het hier.

Gisteravond heeft de Haagse gemeenteraad het plan Arbeidsmigratie in goede banen met algemene stemmen aangenomen. Het plan dat door Martijn in oktober werd gepresenteerd richt zich op het verbeteren van arbeidsomstandigheden, woonomstandigheden en de gezondheid en het welzijn van in Den Haag woonachtige arbeidsmigranten. Martijn sprak erover met het AD, OmroepWest en Den Haag Centraal.

Martijn is blij met de grote steun voor de plannen: “Den Haag laat hiermee zien dat we arbeidsmigranten op dezelfde manier moeten behandelen als andere Hagenaars. Dat begint bij veel fatsoenlijk loon en een fatsoenlijk huis voor migranten die hier komen werken. Ook als het daarmee minder aantrekkelijk wordt voor werkgevers om arbeidsmigranten aan te trekken. Gebruik maken van wegwerp-medewerkers, dat kan echt niet langer.”

Het beleidsplan Arbeidsmigratie in goede banen kent verschillende sporen. De kwaliteit van de huisvesting moet omhoog. Dat doet de gemeente door ruimte te geven aan initiatieven voor huisvesting, maar vooral ook te handhaven op misstanden in de particuliere woningvoorraad. Martijn: “Arbeidsmigranten zijn een waar verdienmodel geworden voor huisjesmelkers. Goud geld verdienen aan mensen die de weg niet weten, door bedragen te vragen voor een matrasje die hoger zijn dan een student betaalt voor een gestoffeerde kamer. Met een stop op het opkopen op woningen voor de (dure) verhuur, een verhuurvergunning en een landelijke stop op tijdelijke huurcontracten en huurprijsregulering, voorkomen we dat arbeidsmigranten zo worden uitgeknepen.”

Via eisen voor huisvesting bij vestiging en uitbreiding van bedrijvigheid wil de stad de verantwoordelijkheid leggen bij werkgevers en uitzenders. Martijn: “we moeten instrumenten krijgen die ervoor zorgen dat huisvesting is geregeld voor er goedkope arbeidskrachten komen: geen bed, geen business. Ook vraagt Den Haag om verplichte registratie. Dan pas kunnen we echt goed handhaven op misstanden.”

Naast betere arbeids- en woonomstandigheden kijkt Den Haag hoe het welzijn van de Haagse arbeidsmigranten kan worden verbeterd. Goede informatie via mobiele informatiepunten, toegang tot onderwijs voor kinderen al op de voorschool, toegankelijke gezondheidszorg. En voor de meest kwetsbare migranten opvang. Bij verlies van werk en woning, proberen we mensen zo snel mogelijk weer perspectief te bieden. Soms is dat terugkeer, soms weer terug naar werk.

Den Haag realiseert zich dat de aanpak alleen kan slagen als er ook een regionale en steviger landelijke aanpak komt. En dat er een fundamentele discussie nodig is over wat voor economie we willen zijn. Martijn: “de tijd moet voorbij zijn dat sectoren voor 90 procent op goedkope arbeidskrachten draaien, zonder men verantwoordelijkheid draagt voor huisvesting, registratie en arbeidsomstandigheden die mij ons land passen. Gemeenten waar mensen werken, moeten hier tot veel steviger afspraken komen met hun werkgevers. Zo niet, dan moeten provincies en rijk ook stevig kunnen ingrijpen. Anders blijven arbeidsmigranten terecht komen in de wijken die er toch al niet best voorstaan. Dat is buitengewoon zuur voor de werkers zelf en voor hun buren. Zoals Roemer drie jaar geleden al aangaf: “geen tweederangs burgers”.

De Haagse gemeenteraad stelde donderdag de nieuwe structuurvisie voor Den Haag Zuidwest vast. Bouwlust, Vrederust, Morgenstond en Moerwijk kunnen daarmee rekenen op een stevige aanpak, om zowel de woningen als de buitenruimte bij de tijd te brengen. 10.000 woningen worden opgeknapt en er komen 10.000 huizen bij de komende twintig jaar. Met de ruimtelijke ontwikkelingen is een investering van ruim 3 miljard euro gemoeid.

De afgelopen jaren werden de voorbereidingen getroffen voor de meerjarenaanpak van Den Haag Zuidwest. Tientallen bewonersbijeenkomsten, veel gesprekken in de wijken, onderzoeken en enquêtes, om vast te stellen wat nodig is om Zuidwest weer op het Haags gemiddelde te brengen. Martijn: “we zijn tot een aanpak gekomen die aansluit bij de zorgen en wensen van wijkbewoners. We bouwen nadrukkelijk met en voor de wijk. Voor de toekomst van onze kinderen, van onze ouderen. Iedere bewoner kan terug komen in de vertrouwde wijk. Voor elke portemonnee is er ook straks een betaalbare woning.”

Met de structuurvisie liggen de plannen voor Den Haag Zuidwest in hoofdlijnen vast. Woningen worden gerenoveerd, opgeknapt en toegevoegd. De woningen die 70 jaar oud zijn, maken daarmee plaats voor goed geïsoleerde nieuwe of gerenoveerde huizen die er weer jaren tegen kunnen. Het groene karakter van de wijk wordt versterkt, met stevige kwaliteitsverbetering. Martijn: “bewoners zijn trots op de groene, ruime opzet van de wijk. Er verdwijnt geen groen ondanks de toevoeging van woniningen, we versterken daarentegen het groene karakter juist. Bijvoorbeeld door het groene assenkruis – waar nu alleen gesport wordt – te transformeren tot een wijkpark en door het bestaande groen – nu vaak niet meer dan een binnentuin met gras en hier en daar een boom, fors te verbeteren.”

Veel oog is er in de plannen voor de broodnodige voorzieningen. Betaalbare ruimtes voor bedrijvigheid, zorgvoorzieningen en ontmoetingsplekken. De afgelopen jaren kwamen er al verschillende ontmoetingsplekken bij. Martijn: “ontmoetingsplekken zijn cruciaal voor een gebiedsontwikkeling in een bestaande wijk. Bij elkaar kunnen komen, lief en leed kunnen delen en de toegang tot gemeentelijke voorzieningen organiseren, het gebeurt allemaal in onze buurthuizen. Daar maken we de komende jaren ook geld en ruimte voor vrij.”

Er is goed nagedacht over de mobiliteit. Met veel oog voor voetganger en fietser en het flink versterken van het openbaar vervoer. Zowel op de korte als op de lange termijn staan er ingrepen op stapel die het gebruik van het OV aantrekkelijker moeten maken. Nieuwe parkeerplaatsen worden onder de grond gerealiseerd, zodat er geen extra parkeerdruk op straat ontstaat.

Meer informatie over de plannen vind je hier.

Martijn sprak over de plannen met OmroepWest

Den Haag Zuidwest krijgt opnieuw een forse financiële impuls van het Rijk en de gemeente, dit keer van in totaal €36 miljoen. Binnen het kader van het Nationaal Programma Zuidwest kan hiermee werk worden gemaakt van allerlei plannen om de woningkwaliteit te verbeteren, armoede aan te pakken, de weg naar werk en onderwijs te vergemakkelijken en het weefsel van de wijk te versterken. “De helpende hand die hiermee naar de bewoners van Zuidwest wordt uitgestoken, is ook een steun in de rug voor allerlei lokale initiatieven”, stelt wethouder Martijn Balster.

Lees hier het bericht op de website van de gemeente Den Haag.

Martijn sprak erover met OmroepWest. Lees het interview hier.